//
you're reading...
Prace ze sprawozdaniami

Aktywa i pasywa

Podstawowe grupy majątku i źródeł ich finansowania w przedsiębiorstwie

AKTYWA

PASYWA

A.      Majątek   trwały

 I. Wartości niematerialne i prawne

 II. Rzeczowy majątek trwały

 III. Finansowy majątek trwały

IV. Należności długoterminowe

 

  1. Majątek   obrotowy

I. Zapasy

II. Należności i roszczenia

III. Papiery wartościowe

przeznaczone do obrotu

IV. Środki pieniężne

 

C. Rozliczenia międzyokresowe

  1. Kapitał (fundusz) własny

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

II. Należne lecz nie wniesione

Wkłady na   poczet kapitału

podstawowego   (wielkość ujemna)

III.   Kapitał (fundusz) zapasowy

IV.   Kapitał (fundusz) rezerwowy

z   aktualizacją wyceny

V.   Pozostałe kapitały (fundusze)

rezerwowe

VI. Nie podzielony   wynik finansowy

VII. Wynik   finansowy netto w roku

obrotowym

 

  1. Rezerwy
  2. Zobowiązania długoterminowe
  3. Zobowiązania krótkoterminowe

i fundusze   specjalne

I. Zobowiązania krótkoterminowe

II. Fundusze specjalne

  1. Rozliczenia międzyokresowe

i przyszłych   okresów

SUMA AKTYWÓW

SUMA   PASYWÓW

Źródło: Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz.591 ze zm.)

W grupie A aktywów wykazującej stan majątku trwałego, występują trzy zasadnicze kategorie tego majątku, tj. wartości niematerialne i prawne, rzeczowy majątek trwały oraz finansowe składniki majątku.

Wartości niematerialne i prawne obejmują takie składniki majątkowe, które są wykorzystywane dłużej niż jeden rok, ale nie mają rzeczowej postaci. W szczególności zalicza się tu nabyte przez jednostkę prawa majątkowe, takie jak: prawo do użytkowania wieczystego gruntu, patenty, licencje, znaki towarowe, oprogramowanie komputerowe (obce i nabyte), koncesje, prawa autorskie, prawa do projektów i wynalazków, wartość firmy. Grupa ta obejmuje również koszty organizacji poniesione przy zakładaniu lub późniejszym rozszerzeniu działalność spółki akcyjnej, koszty prac rozwojowych oraz zaliczki na poczet wartości niematerialnych i prawnych.

Rzeczowe składniki majątku trwałego obejmują wartość nabytych gruntów, terenów, budynków i budowli, maszyn i urządzeń produkcyjnych, a także środków transportowych itp., których wartość przekracza 3,5 tys. zł, a okres użytkowania jest dłuższy niż jeden rok. Do rzeczowych składników majątku trwałego zalicza się ponadto wyposażenie i inwestycje materialne w toku, np. koszt obiektów w budowie, należności z tytułu udzielonych zaliczek inwestycyjnych.

Trzecią grupę aktywów trwałych przedsiębiorstwa stanowią finansowe składniki majątku. Obejmują one:

–         wkłady do kapitału zakładowego jednostek gospodarczych,

–         papiery wartościowe gwarantujące ich nabywcom wyłącznie dochody za korzystanie z zainwestowanego kapitału,

–         pożyczki _.

Wkłady do kapitału zakładowego jednostek mogą mieć postać akcji w spółkach akcyjnych oraz udziałów w kapitale zakładowym od pracowników oraz osób fizycznych, prawnych, instytucji i organizacji. Do należności zalicza się też wszelkie rozliczenia sporne, wykazywane według wartości ustalonej w chwili ich powstania.

W kolejnej pozycji bilansu (pozycja B po stronie aktywów) wykazywany jest majątek obrotowy przedsiębiorstwa. Uszeregowanie poszczególnych zapisów nie jest tu przypadkowe i wiąże się z płynnością finansową składników. Im wyższa płynność finansowa (łatwiej zamienić dany składnik na gotówkę) tym niżej znajduje się on na liście. Skład majątku obrotowego przedsiębiorstwa został wymieniony w tabeli nr 1.

Na pierwszej pozycji znajdują się zapasy zarówno surowców i materiałów jak i produkcji w toku, wyrobów gotowych, towarów w magazynach oraz wartość zapłaconych zaliczek na poczet przyszłych dostaw materiałów i towarów nie rozliczonych do końca roku bilansowego.

Druga pozycja to należności zarówno krajowe jak i zagraniczne z tytułu dostaw, robót i usług, należności z tytułu wynagrodzeń za pracę, należności od osób fizycznych, prawnych, instytucji i organizacji. Z punktu widzenia analizy pozycja ta może sprawić najwięcej problemów. Jest to związane z trudnością oceny ściągalności należności od poszczególnych dłużników. Wymaga to przeprowadzenia analizy sytuacji finansowej kontrahentów. W praktyce jest to zadanie bardzo pracochłonne, wymagające szerokich badań na zewnątrz firmy.

Następnym elementem składowym majątku obrotowego przedsiębiorstwa są środki pieniężne. . Obejmuje on gotówkę w kasie przedsiębiorstwa i na rachunku bankowym, wartość weksli i czeków obcych oraz środki pieniężne w drodze.

Kolejną pozycję majątku obrotowego przedsiębiorstwa stanowią krótkoterminowe papiery wartościowe zakupione w celu odsprzedaży, takie jak: obligacje i akcje obce, bony skarbowe itp.

Odrębną grupą majątku obrotowego stanowią rozliczenia międzyokresowe czynne. Związane są z takimi nakładami, które ponoszone są w pewnym okresie, następnie w późniejszych kolejnych okresach rozliczane są w ciężar kosztów. Przykładem mogą być nakłady na remonty, poniesione we wcześniejszym okresie, które są następnie rozliczane w kolejnych okresach. Stanowią koszt uzyskania przychodów następnych okresów _.

Strona pasywów bilansu zawiera 5 grup źródeł finansowania majątku przedsiębiorstwa A – E. Wskazują one kto wyposażył przedsiębiorstwo w odpowiednie środki gospodarcze i na jakich warunkach; na okres istnienia przedsiębiorstwa, czy na określony czas. Ogół źródeł finansowania majątku przedsiębiorstwa można więc podzielić na własne i obce.

Po stronie pasywów bilansu w pierwszej kolejności figurują w grupie A własne kapitały (względnie spełniające ich rolę fundusze), których źródła są dość wyspecjalizowane. Kapitały te są wykazywane w wysokości faktycznie opłaconej przez udziałowców, tj. po pomniejszeniu deklarowanych udziałów o kwoty należne od nich, które będą uregulowane w przyszłości.

W pozycji A-i figuruje kapitał podstawowy, który – w zależności od formy prawnej przedsiębiorstwa – nosi różne nazwy (np. kapitał akcyjny, zakładowy, statutowy, fundusz założycielski, udziałowy).

W grupie A-II ujęte są te kapitały, które zostały już zadeklarowane, ale jeszcze nie powiększyły kapitału własnego. Sytuacja taka w praktyce może wystąpić w przypadku emisji akcji, gdyż mogą one być wydawane przez spółkę subskrybentom już po opłaceniu gotówką 25% wartości nominalnej_.

Pozycja A – III zawiera informacje o wielkości pochodzących z różnych źródeł kapitałów (funduszy) własnych o charakterze rezerwowym (zapasowym), służących m. in. Pokrycie ewentualnych strat w przyszłości oraz kapitałów o charakterze celowym (np. przeznaczonych na inwestycje lub umocnienie standingu finansowego firmy.

Specyficzny charakter mają dane pozycji A-IV, zawierającej wynik zmian kapitału spowodowanych przeszacowaniem aktywów lub pasywów bilansu dokonanym zgodnie z obowiązującymi przepisami. W praktyce w warunkach wysokiej inflacji dotyczy to głównie dokonywanego z okresu na okres zwiększenia (urealniania) wartości nabytych w pośrednich okresach rzeczowych składników majątku trwałego (środków trwałych).

W grupie A wykazuje się także nie podzielony wynik finansowy ubiegłych lat, stanowiący dość trwałe źródło finansowania działalności firmy (pozycja A-VI).

W ostatniej pozycji grupy A (pozycja A-VII) zawarta jest inflacja o wielkości wyniku finansowego za dany rok obrotowy, tj. zysku lub straty netto. Osiągnięty zysk netto jest bowiem jednym ze źródeł finansowania majątku firmy, a strata (ze znakiem minus) oznacza uszczuplenie jej własnych kapitałów. Trzeba jednak zaznaczyć, że część zysku netto może być przeznaczony na wypłaty dywidendy dla udziałowców, co spowoduje wówczas odpowiednie zmniejszenie kapitałów własnych. Trzeba na to zwrócić uwagę przy ocenie finansowej przedsiębiorstwa.

W grupie B figurują dane o utworzonych przez przedsiębiorstwo rezerwach na pokrycie późniejszych płatności podatku dochodowego, a przede wszystkim na pokrycie ewentualnych przyszłych strat. Tworzenie takich rezerw wpływa na urealnienie wyniku finansowego firmy. Dlatego w toku analizy można je traktować jako element kapitałów własnych, przeznaczonych na wyrównanie ewentualnych przyszłych strat i obciążeń. Jeśli natomiast w przyszłości rzeczywiste straty lub obciążenia będą mniejsze od utworzonych rezerw, to po ich rozwiązaniu zwiększyłyby zyski.

Zobowiązania długoterminowe z tytułu wykorzystywanych kredytów bankowych oraz pożyczek, pochodzących ze źródeł bankowych jak i z innych (np. z emisji obligacji, pożyczek kooperantów) wykazane są w grupie C bilansu. Spłata takich zobowiązań rozpoczyna się po okresie dłuższym aniżeli jeden rok od daty sporządzenia bilansu i niejednokrotnie dokonywana jest ratami w ciągu kilku lat nawet w dłuższym okresie. Wobec tego zobowiązania długoterminowe mogą być wykorzystywane jako źródło finansowania nie tylko majątku obrotowego ale również majątku trwałego – na równi z kapitałami własnymi.

W grupie D pasywów poważną pozycję stanowią krótkoterminowe kredyty bankowe o okresie spłaty poniżej jednego roku oraz zobowiązania wobec dostawców towarów, materiałów i usług nabytych przez przedsiębiorstwo. Tu również zamieszcza się wszelkie inne zobowiązania bieżące z tytułu wystawionych weksli własnych, rozliczeń z budżetem, związanych z wynagrodzeniami.

Mniejsze znaczenie mają występujące w pozycji D-II fundusze specjalne. Zalicza tu się przeważnie wydzielone z zysku lub tworzone w ciężar kosztów fundusze przeznaczone dla pracowników na cele socjalne, mieszkaniowe czy na specjalne nagrody. Ponieważ mają one już z góry określone przeznaczenie można je traktować jako swoistego rodzaju zobowiązanie przedsiębiorstwa, które ma być w przyszłości zrealizowane.

Zbliżony do krótkoterminowych zobowiązań charakter mają ujęte w pozycji E rozliczenia międzyokresowe bierne stanowiące równowartość kwot zaliczonych do kosztów danego okresu, które będą pokryte w następnym okresie (np. opłat za usługi telekomunikacyjne z tytułu czynszów pokrywanych z reguły dopiero w następnym miesiącu) oraz przychody przyszłych okresów.

Reklamy

About pracemagisterskie

Piszę prace magisterskie

Dyskusja

Brak komentarzy.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: